Ik raak zo overprikkeld van mijn werk dat ik er letterlijk ziek van word. Nu denk je vast dat ik vast te hard en veel werk. Dat ik gewoon eens wat rustiger aan moet doen. Niet te veel hooi op mijn vork moet nemen.
Het werk
Alleen, ik werk maar 16 uur per week. En ik mag grotendeels zelf uitmaken wanneer ik die 16 uur werk. Zo ongeveer alle werktijden heb ik al geprobeerd. Op dit moment probeer ik vier keer vier uur. Dat klinkt zo relaxed. Lekker vier keer een half dagje per week werken. Helaas loop ik er compleet op vast.
Vol goede moed begin ik iedere week aan mijn vierurige werkdagen. Dat zou toch een eitje moeten zijn, vind ik ook zelf. Na twee dagen begin ik vast te lopen. Knallende hoofdpijn, misselijk, spierpijn, heb ik griep of zo? Ik werk de overgebleven twee halve dagen dapper door. In het weekend knap ik gelukkig weer op.
Lekker opgeknapt begin ik maandag aan de volgende werkweek. Woensdag kan ik amper mijn bed nog uitkomen, zo ziek ben ik. Ik sleep me de rest van de week door en probeer uit te vinden wat er aan de hand is. Ook nu knap ik gedurende het weekend wat op. Dit duurt wel langer dan de week ervoor en de woensdag daarna ben ik weer zo ziek als een hond.
Overprikkeld?
Wanneer is dit begonnen? Heb ik dit al eerder gehad? Samen met mijn lief begin ik te puzzelen om uit te vinden wat er aan de hand is.
Ik heb dit al eerder gehad. Ik doe werk waarbij ik intensief sociaal contact heb. Ik vind dit werk leuk en ben er goed in. Hoe kan ik zo ziek worden van iets waar ik goed in ben en wat ik met plezier doe? Ik begin te vermoeden dat het met overprikkeling te maken heeft.
Hoe dan?
In haar boek ‘Het Grote Ontprikkelboek’ legt Brankele Frank uit wat er in mijn neurodivergente brein gebeurt. Waar mijn hoofd zo op vastloopt dat ik er letterlijk ziek van word.
Filtering:
Bij autistische mensen lijkt het erop dat ons filter niet goed werkt en dat zaken die niet relevant zijn niet als ruis worden weggefilterd. De hele buitenwereld komt dus op volle sterkte bij ons binnen.
Neurotransmitters:
De prikkelende en remmende stoffen in ons hoofd schijnen ook niet in balans te zijn. Waardoor neuronen sneller reageren op prikkels en moeite hebben met gewenning. Prikkels blijven aanvoelen alsof we ze voor de eerste keer tegenkomen.
Integratie:
Elke situatie bestaat vaak uit verschillende prikkels. Sociaal contact bestaat meestal uit geluid, beeld, context, enz. Dit moet allemaal samen worden gevoegd tot een samenhangend geheel. Hier heeft een neurodivergent brein vaak meer tijd voor nodig en moet er meer moeite voor doen.
Voorspellingen:
Een autistisch brein lijkt meer af te gaan op sensorische input dan op voorspellingen, zoals de meeste breinen doen. Ook dit betekent weer harder werken, want een minder voorspelbare wereld is lastiger te verwerken.
Stress
Omdat mijn brein niet zo goed kan voorspellen wat er komt, gaat dit regelmatig fout. Dit heet een prediction error en als dat af en toe gebeurt, wordt dat gewoon verwerkt. Maar bij een autistisch brein gebeurt dat schijnbaar heel vaak en is dat iedere keer weer even schrikken, want dan moet het snel verwerkt worden om tot een passende reactie te komen.
Dit verklaart waarom ik zo hard moet werken bij sociaal contact en waarom ik dan zo superalert ben. Dit maakt mijn lichaam heel gespannen; ik zit altijd op het puntje van mijn stoel te werken. Daar reageert mijn stress-systeem op en de spanning in mijn lichaam stijgt.
ADHD
Veel van ons (PDA-ers) hebben ook ADHD of trekken ervan. Brankele legt in haar boek uit dat er bij ADHD iets anders meespeelt. Dan is er vaak sprake van het niet kunnen vasthouden van relevante prikkels en het niet onderdrukken van prikkels die niet belangrijk zijn.
Daardoor is het lastiger om je te concentreren en uit te vinden wat prioriteit heeft. Je ervaart meer stress en chronische stress verandert de werking van je hersenen. Je geheugen en je cognitieve vermogens worden dan minder en je emoties worden sterker. Je komt uiteindelijk in een burn-out terecht.
School
Als ik dit zo schrijf, gaan mijn gedachten naar alle thuiszitters. Alle kinderen en jongeren die het niet redden op school. Zij hebben vaak geen idee waarom ze zo ziek en uitgeput worden van school, net zo min als hun omgeving. Ik ben volwassen en ik kan gelukkig uitzoeken wat er aan de hand is. Want je moet eerst begrijpen wat het probleem is voordat je weet wat je eraan kan doen.
Voor mij werkt het beter om minder dagen te werken. Ik moet dan wel meer uren per dag werken, maar ik houd dan een hele dag over waarop ik kan ontprikkelen. Door een dag niets te hoeven en te kunnen lezen, luieren en lanterfanten, ontprikkel ik genoeg om weer door te kunnen.
Overprikkeld is een woord dat veel gebruikt wordt, maar waar weinig kennis over is. Daarom heb ik hier de huidige kennis bij elkaar gezet. Zodat je voortaan het woord ‘overprikkeld’ met kennis kan gebruiken.
Help me ploeteren! Bestel via de banner. Het kost je geen cent, alleen wat moeite.
Bronnen:
